Κάννες: Το e-mail του Παπανδρέου που έστειλε τον Βενιζέλο στο νοσοκομείο

Κάννες Το e mail του Παπανδρέου που έστειλε τον Βενιζέλο στο νοσοκομείο
Διαβάστε επίσης

Συνέντευξη στη βρετανική εφημερίδα Guardian με την οποία αναφέρεται στη σύνοδο των Καννών τον Νοέμβριο του 2011 έδωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ευάγγελος Βενιζέλος, σε δημοσίευμα με τίτλο «Πώς η Ελλάδα τραβήχτηκε από τα πρόθυρα της βύθισης της Ευρώπης στο χάος».

Στην έναρξη της εξιστόρησης της κρίσιμης συνόδου η συντάκτρια της εφημερίδας γράφει σε δραματικό ύφος ότι «ήταν ένα γεύμα στο οποίο μόνο τέσσερις από τους 14 συμμετέχοντες μίλησαν και κανείς δεν έφαγε». Για την Άνγκελα Μέρκελ και τον Νικολά Σαρκοζί που «αγριοκοίταζαν» τους δύο άνδρες στην απέναντι πλευρά του τραπεζιού, τους κ.κ. Παπανδρέου και Βενιζέλο, το έκτακτο δείπνο είχε ξαφνικά μετατραπεί σε καθοριστική στιγμή «που μπορούσε να σώσει ή να διαλύσει την ευρωζώνη», αναφέρει το δημοσίευμα.

«Ποτέ πριν δεν είχα δει τόσο μη διπλωματική συμπεριφορά», θυμάται ο κ Βενιζέλος, τότε υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης Παπανδρέου. «Το κλίμα ήταν εξαιρετικά βαρύ, απολύτως τραγικό. Και πολύ πολύ επιθετικό», προσθέτει.

Στον σχολιασμό που παρεμβάλλει η ανταποκρίτρια της Guardian σημειώνει ότι οι αποκαλύψεις που μόλις τώρα βγαίνουν αναφορικά με εκείνη την ημέρα στις Κάννες, αρχικά από τους Financial Times, ρίχνουν νερό στον μύλο της αντιπολίτευσης «που είναι αποφασισμένη να αποδείξει ότι η χώρα δεν έχει τον έλεγχο των πολιτικών της».

Προσθέτει ότι το δείπνο στις Κάννες ήταν η αντίδραση στην ανακοίνωση-«βόμβα» του Γιώργου Παπανδρέου περί δημοψηφίσματος, το οποίο «πολλοί φοβούνταν ότι θα βύθιζε την ήπειρο σε πλήρες χάος», την ώρα που η Ιταλία φαινόταν να ακολουθεί στο δρόμο των προβλημάτων χρέους την Ελλάδα.

Σημειώνεται ότι οι Μέρκελ και Σαρκοζί εξοργίστηκαν με την ανακοίνωση Παπανδρέου και η υπομονή τους εξαντλήθηκε. «Ο Σαρκοζί ήταν εξαιρετικά εκνευρισμένος», λέει ο κ. Βενιζέλος και συμπληρώνει: «Κανείς δεν μπορούσε να μιλήσει, καθώς μιλούσε εκείνος συνεχώς. Η Μέρκελ ήταν πιο ήρεμη, αλλά το μήνυμά της ήταν ξεκάθαρο: είτε ακυρώνετε το δημοψήφισμα ή διεξάγετε ένα, αμέσως, που θα ρωτά: ‘ναι ή όχι στο ευρώ’. Και μετά από αυτό θα δούμε αν θα προχωρήσουμε με την [επόμενη] δόση [της βοήθειας], το πρόγραμμα [διάσωσης], το κούρεμα».

Το τελεσίγραφο έθεσε ένα «ανυπόφορο δίλημμα», σχολιάζει η συντάκτρια. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος συνεχίζει: «Φανταστείτε την αντίδραση των αγορών. Σε τρεις ημέρες θα είχαμε καταρρεύσει. Δε θα είχαμε φτάσει ποτέ στο δημοψήφισμα επειδή θα είχε σημειωθεί μαζική ανάληψη καταθέσεων από τις τράπεζες». Όπως αναφέρει, το δημοψήφισμα υποτίθετο ότι θα ήταν για το πρόγραμμα λιτότητας, ποτέ για την παρουσία της χώρας στο ευρώ.

Φοβούμενη τα χειρότερα, συνεχίζει το δημοσίευμα, η Μέρκελ πρότεινε να παραμείνει ο Βενιζέλος για να εξετάσει όλα τα πιθανά σενάρια εξόδου [από την ευρωζώνη] μαζί με τον τότε επικεφαλής του Eurogroup Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και τους υπουργούς Οικονομικών Γερμανίας και Γαλλίας, «διότι το αποτέλεσμα [του δημοψηφίσματος] θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ‘όχι’». Τόσο ο Γιούνκερ, «γνωστός για τη συμπάθειά του προς την Ελλάδα», όπως γράφει η εφημερίδα, όσο και ο Βενιζέλος αρνήθηκαν να παραμείνουν.

Όπως σημειώνει το δημοσίευμα, μέχρι τώρα κανείς δεν είχε μιλήσει δημοσίως για εκείνη τη συνάντηση, πλην του τότε υπουργού Οικονομικών της Γαλλίας Φρανσουά Μπαρουάν που έχει γράψει περί «ψυχολογικού πολέμου». Υπό την απειλή της εθνικής χρεοκοπίας ο Παπανδρέου υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει την ιδέα του δημοψηφίσματος και έπειτα έγινε ο πρώτος ηγέτης της ΕΕ «που υπέκυψε στην κρίση», αντικαθιστάμενος από τον Λουκά Παπαδήμο. Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης ότι σύμφωνα με την προσωπική εξιστόρηση της κρίσης σε βιβλίο του πρώην Ισπανού πρωθυπουργού Θαπατέρο, ο Σαρκοζί ήταν τόσο εξοργισμένος που πήδηξε στο τραπέζι φωνάζοντας στον Έλληνα πρωθυπουργό «είσαι ένας γαμ… ψυχοπαθής!»

Η Guardian αναφέρει επίσης ότι παρά τις διαψεύσεις από το Βερολίνο την περασμένη εβδομάδα ότι ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είχε υποστηρίξει την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, όπως ισχυρίζονταν οι Financial Times, έγγραφα που τέθηκαν στη διάθεση της εφημερίδας δείχνουν πως όταν η ελληνική αντιπροσωπεία ταξίδεψε για τις Κάννες υπήρχαν ήδη σχέδια για την αντιμετώπιση του ενδεχομένου ενός Grexit.

Τα έγγραφα δείχνουν ότι έως τον Μάρτιο του 2012 η ΕΚΤ είχε συντάξει έναν οδικό χάρτη με έκτακτα βήματα που θα λαμβάνονταν αν το σχέδιο αναδιάρθρωσης χρέους φαινόταν απίθανο να επιτύχει. Το «σενάριο καταστροφής» περιελάμβανε πάγωμα των καταθέσεων, με τις αναλήψεις να περιορίζονται στα 100 ευρώ την εβδομάδα και περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων.

Στη συνέχεια η συντάκτρια σχολιάζει ότι όταν περιγράφει τα γεγονότα των Καννών ο Ευάγγελος Βενιζέλος ακόμα χλομιάζει. Αναφερόμενος στην ανακοίνωση του τότε πρωθυπουργού ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης εκτιμά ότι ο κ. Παπανδρέου δεν του είχε πει για το δημοψήφισμα διότι ήξερε πως θα διαφωνούσε.

Στην αρχή ο κ. Βενιζέλος υποστήριξε την ιδέα, επειδή, όπως λέει ο ίδιος, δεν ήθελε να διαιρέσει περισσότερο τη χώρα ή το κυβερνών κόμμα. Αλλά όταν ένα email από τον Γ. Παπανδρέου τον έκανε να συνειδητοποιήσει πως ο τότε πρωθυπουργός δεν είχε ενημερώσει τους υπόλοιπους ηγέτες της ΕΕ, ο τότε υπουργός Οικονομικών ένιωσε τόσο αδιάθετος που εισήχθηκε στο νοσοκομείο με σκωληκοειδίτιδα λόγω άγχους. «Ήταν ένα πράγμα να μην ενημερώσει εμένα, αλλά εντελώς άλλο να μην το έχει πει στη Μέρκελ ή τον Σαρκοζί ή κανέναν στην ΕΕ. Όταν έλαβα εκείνο το email στη 1.30 μετά τα μεσάνυχτα που ρωτούσε “Τι θα συμβεί αν χάσουμε;” του απάντησα “Είσαι καλά; Ανακοινώνεις όλα αυτά τα πράγματα και ρωτάς τώρα; Δεν είχες σκεφτεί τίποτα από όλα αυτά πριν;” Ένιωσα τόσο αδιάθετος διαβάζοντας εκείνο το email που χρειάστηκε να πάω στο νοσοκομείο στις 4 το πρωί», λέει ο κ. Βενιζέλος.

Στις 6.30 το πρωί, ενώ ήταν με ορό, το τηλέφωνο του κ. Βενιζέλου άρχισε να χτυπά. Πρώτος πήρε ο Σόιμπλε, μετά ο επίτροπος νομισματικών υποθέσεων Όλι Ρεν και έπειτα ο Γιούνκερ. Όλοι ήθελαν να μάθουν τι συνέβαινε. «Δεν υπήρχε άλλος τρόπος – έπρεπε να συνοδεύσει τον Παπανδρέου στις Κάννες», σημειώνεται.

Εκεί, σύμφωνα με τον ίδιο, ο Ευάγγελος Βενιζέλος πραγματοποίησε μία «λαμπρή» εμφάνιση «υπερασπιζόμενος τον πρωθυπουργό». Αλλά όταν είδε ότι διακυβευόταν το μέλλον της χώρας άλλαξε τακτική. «Η πτήση της επιστροφής [στην Αθήνα] ήταν η πιο δραματική που έχω κάνει ποτέ», λέει.

Ο Γιώργος Παπανδρέου είχε εμμείνει στη θέση του και βγαίνοντας από τη συνάντηση είχε πει ότι το δημοψήφισμα θα πραγματοποιούταν. Εν τω μεταξύ, χωρίς ο Έλληνας ηγέτης να το γνωρίζει, οι Μέρκελ και Σαρκοζί είχαν δηλώσει σε κοινή συνέντευξη Τύπου ότι η Ελλάδα είχε μία επιλογή: δημοψήφισμα για παραμονή ή έξοδο από την ευρωζώνη.

«Ως υπουργός Οικονομικών έπρεπε να πω κάτι. Αν την επομένη οι Έλληνες ξυπνούσαν με το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας τους τόσο αβέβαιο θα είχαμε απόλυτο πανικό και μαζικές αναλήψεις. Θα είχαμε προκαλέσει μεγάλη ζημιά στην ευρωζώνη, πέρα από την αυτοκαταστροφή μας», συνεχίζει ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Καθώς ο κ. Παπανδρέου κοιμόταν στο κάθισμά του, ο Βενιζέλος ετοίμαζε μία δήλωση που θα ήταν τελικά «η αρχή του τέλους του δημοψηφίσματος», όπως σχολιάζει η εφημερίδα.

Εντός λεπτών από την προσγείωση η οκτώ παραγράφων ανακοίνωσή του δόθηκε στη δημοσιότητα. «Η θέση της Ελλάδα εντός του ευρώ είναι μια ιστορική κατάκτηση που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Αυτό το κεκτημένο του ελληνικού λαού δεν μπορεί να εξαρτηθεί από ένα δημοψήφισμα».

Όπως καταλήγει το δημοσίευμα, ήταν 4.45 το πρωί, περίπου τρεις ώρες πριν το άνοιγμα των τραπεζών και εννέα ώρες μετά την έναρξη του γεύματος στις Κάννες. «Η πιο σκοτεινή ώρα της ευρωζώνης είχε περάσει».

Παλαιότερα άρθρα: