Αυξάνονται οι πιέσεις στην Τουρκία – Έως και πτώχευση βλέπει η JP Morgan

tourkia oikonomia lira
Διαβάστε επίσης

ΟΙ ΗΠΑ σφίγγουν ακόμη περισσότερο τον κλοιό γύρω από την οικονομία της Τουρκίας, σε αυτό το ιδιότυπο μπρα ντε φερ που επιμένει να παίζει ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Στο παιχνίδι μπαίνουν όλο και πιο έντονα οι οίκοι αξιολόγησης που προβλέπουν καταστροφική πορεία που μπορεί να φτάσει έως και την πλήρη κατάρρευση. Σύμφωνα μάλιστα με έκθεση της JP Morgan «η Τουρκία πρέπει να αποπληρώσει εξωτερικό δημόσιο χρέος ύψους 179 δισ. δολαρίων, μέχρι τον Ιούλιο του 2019, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 25% του ΑΕΠ της χώρας».

Το μεγαλύτερο τμήμα των χρεογράφων που ωριμάζουν -περί τα 146 δισ. δολάρια- κατέχεται από τον ιδιωτικό τομέα και κυρίως τις τράπεζες. Για την αποπληρωμή ή την επιμήκυνση του χρέους η τουρκική κυβέρνηση χρειάζεται 4,3 δισ. δολάρια, ενώ για το υπόλοιπο ποσό είναι υπόχρεες επιχειρήσεις του τουρκικού δημοσίου τομέα, σύμφωνα με την έκθεση της JPM.

Το ζήτημα τίθεται στο επίκεντρο της προσοχής, καθώς η τουρκική λίρα έχει βυθιστεί εφέτος κατά 40%, εν μέσω ανησυχιών για την πολιτική ανάμειξη σε θέματα νομισματικής πολιτικής και ενώ έχει σημειωθεί ρήγμα στις σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ εξαιτίας της κράτησης του πάστορα Μπράνσον.

Η κατάρρευση του τουρκικού νομίσματος έχει πυροδοτήσει ανησυχίες ότι οι τουρκικές επιχειρήσεις ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην αποπληρωμή χρεών σε σκληρό νόμισμα και αυτό έχει επιπτώσεις στις μετοχές των ευρωπαϊκών τραπεζών που έχουν έκθεση στην Τουρκία.

Σύμφωνα με την JP Morgan, το εξωτερικό χρέος της Τουρκίας ως ποσοστό του ΑΕΠ πλησίασε πέρυσι στα επίπεδα ρεκόρ της προ του 2001-2002 χρηματοπιστωτικής κρίσης της χώρας.

«Οι ανάγκες χρηματοδότησης στους επόμενους 12 μήνες είναι μεγάλες και η πρόσβαση στις αγορές έχει καταστεί προβληματική», υπογραμμίζεται στην ανάλυσή της η JPMorgan. Περίπου 32 δισ. δολάρια απαιτούνται για το υπόλοιπο του 2018, σύμφωνα με στοιχεία της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας που επικαλείται η ανάλυση, ενώ ωριμάνσεις μεγάλων ποσών προβλέπονται για τους μήνες Σεπτέμβριο, Οκτώβριο και Δεκέμβριο του τρέχοντος έτους.

«Καθώς διεθνείς τράπεζες είναι πιθανόν να μειώσουν, έστω τμηματικά, την έκθεσή τους στην Τουρκία, η επιμήκυνση αποπληρωμών των βασικών κεφαλαίων των δανείων μπορεί να εξελιχθεί σε πρόκληση για κάποιες επιχειρήσεις», επισημαίνει η ανάλυση, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι κάποιες εταιρείες έχουν επαρκή περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό για να καλύψουν υποχρεώσεις σε σκληρά νομίσματα, ενώ περί τα 47 δισ. δολάρια αντιστοιχούν σε ωριμάνσεις εμπορικών πιστώσεων, οι οποίες είναι ευκολότερο να επιμηκυνθούν.

Συνολικά, πάντως, εκτιμάται ότι 108 δισ. δολάρια χρέους που ωριμάζει μέχρι τον Ιούλιο του 2019 έχει υψηλό ρίσκο επιμήκυνσης. «Σε μια αιφνίδια παύση κεφαλαιακών εισροών, οι κίνδυνοι επιμήκυνσης θα αυξηθούν και η χρηματοδότηση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών θα γίνει δύσκολη», εκτιμά η JPM.

Καμία ανησυχία λέει ο Τούρκος ΥΠΟΙΚ

Από τη δική του πλευρά ο υπουργός Οικονομικών της Τουρκίας Μπεράτ Αλμπαϊράκ συνεχίζει να υποστηρίζει ότι δεν βλέπει κίνδυνο για την οικονομία ή το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

«Δεν βλέπουμε μεγάλο κίνδυνο για την οικονομία της Τουρκίας ή το χρηματοπιστωτικό σύστημα», δήλωσε ο Αλμπαϊράκ, σύμφωνα με την εφημερίδα Χουριέτ, όταν ρωτήθηκε σχετικά με τον μεγαλύτερο κίνδυνο το 2019. Είπε πως δεν θεωρεί ότι υπάρχει μεγάλος κίνδυνος επειδή το καθαρό δημόσιο χρέος και το χρέος των νοικοκυριών στην Τουρκία είναι πολύ μικρά και το χρηματοπιστωτικό σύστημά της είναι πολύ ισχυρό.

Πάντως, οι επενδυτές ανησυχούν ιδιαίτερα ότι ο Ερντογάν και ο γαμπρός του Αλμπαϊράκ δεν κάνουν αρκετά για να εγγυηθούν την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, να ηρεμήσουν τις αγορές και να ανακόψουν το ξεπούλημα.

Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s υποβάθμισε 20 χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αναφέροντας ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μίας επιδείνωσης αναφορικά με τη χρηματοδότησή τους.

Επί σειρά ετών, οι τουρκικές εταιρείες δανείζοντας σε ευρώ και δολάρια για να εκμεταλλευθούν τα χαμηλότερα επιτόκια. Αυτό, όμως, τις άφησε εκτεθειμένες σε έναν σημαντικό κίνδυνο υποτίμησης της ισοτιμίας του νομίσματος.

Ο κίνδυνος για την Ελλάδα

Στην Αθήνα η κατάσταση στην Τουρκία παρακολουθείται στενά. Το συναίσθημα που κυριαρχεί είναι η ανησυχία καθώς η πλήρης κατάρρευση της γειτονικής χώρας ανοίγει τον Ασκό του Αιόλου ακόμη και για γεωπολιτικές ανακατατάξεις. Ακόμη εκφράζεται πάντα φόβος για αυξημένη «επιθετικότητα» στο Αιγαίο αλλά και τις μεταναστευτικές ροές.

Παλαιότερα άρθρα: