Ο τύμβος της Αμφίπολης και το παιχνίδι των εντυπώσεων

amfipoli impression game
Διαβάστε επίσης

Του Κωνσταντίνου Παντελή

Σύμφωνα με την καθηγήτρια αρχαιολογίας Αγγελική Κοτταρίδη η ειδοποιός διαφορά μεταξύ της ιστορίας και της αρχαιολογίας έγκειται στο εξής: Η ιστορία παρουσιάζει τα γεγονότα με μια σχετικά πιο υποκειμενική άποψη μέσα από τις διαφορετικές ερμηνείες που μπορεί να προσδώσουν οι διαφορετικές αναγνώσεις των διαφορετικών ιστορικών αφηγήσεων. Γι’ αυτό και συνήθως τα πονήματα παγκόσμιας απήχησης που αφορούν ιστορικά γεγονότα τιτλοφορούνται ως «Μία ιστορία» του συγκεκριμένου πλαισίου. Αντίθετα, η αρχαιολογία ως επιστήμη ερευνά, μελετά και παρουσιάζει το παρελθόν αυτούσιο, όπως ακριβώς ήταν, με όλα τα σημάδια του χρόνου πάνω του, με σαφώς μεγαλύτερο βαθμό αντικειμενικότητας.

Η παραπάνω θέση ίσως αποδειχθεί βοηθητική σε μεγάλο βαθμό σε δύο περιπτώσεις σε σχέση με τις ανασκαφές στην Αμφίπολη, που βρίσκονται για πάνω από ένα μήνα στο προσκήνιο των ειδήσεων. Το πρώτο στέλεχος αφορά την παραφιλολογία για το ποιός και τί κρύβεται μέσα στον τύμβο, για τα οποία καλό θα είναι να μην εκφέρεται άποψη εκ προοιμίου πριν την ολοκλήρωση των εργασιών, όπως άλλωστε υποστηρίζουν και πολλοί από τους αρχαιολόγους. Σε δεύτερο μέρος, η αντικειμενικότητα που δύναται να προσφέρει η αρχαιολογική σκαπάνη σε σχέση με τα ευρήματα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε πολιτικό-πολιτιστικό επίπεδο ως αποτέλεσμα μίας ακόμα σπουδαίας αρχαιολογικής ανακάλυψης, αν όχι μίας από τις σπουδαιότερες των τελευταίων ετών στην περιοχή της βόρειας Ελλάδα.

Καθημερινά, και όσο η αρχαιολογική σκαπάνη συνεχίζει το έργο της, όλο και περισσότεροι ειδικοί και μη στο χώρο της αρχαιολογίας παίρνουν θέση για το τι ενδέχεται να φυλάσσεται καλά εντός του ταφικού περιβόλου του λόφου Καστά. Οι εικασίες ποικίλουν από το εάν ο τάφος έχει συληθεί στο παρελθόν, μέχρι το τί μπορεί να βρίσκεται πιο μέσα και από τις αριστουργηματικές καρυάτιδες, μα ακόμα περισσότερο ποιός ή ποιοί είναι ενταφιασμένοι εκεί. Η φαντασία ορισμένες φορές οργιάζει. Είναι θαμμένος ο Αλέξανδρος, η Ρωξάνη, η Ολυμπιάδα ή μήπως ένας μεγάλος στρατηγός; «Το σίγουρο είναι πως πρόκειται για κάποια σημαντική προσωπικότητα της εποχής λόγω της μεγαλοπρέπειας του μνημείου» θα υποστηρίξουν πολλοί.

Το σίγουρο πάντως είναι πως δεν πρέπει να υπονομευθεί η αξία αρχαιολογικών ερευνών και αναπτυξιακών προοπτικών για ήδη υπάρχοντες αρχαιολογικούς χώρους, όπως για παράδειγμα η δημιουργία ενοποιημένων αρχαιολογικών πάρκων για χάρη της μιντιακής υπερ-προβολής των ανασκαφών της Αμφίπολης.

Και βέβαια, καλό θα είναι αυτή η διαφαινόμενη σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη να μην θυσιαστεί στο βωμό μικροπολιτικών ή και μακροπολιτικών συμφερόντων. Όπως κάθε άλλη επιτυχία στον τομέα των αρχαιολογικών ανακαλύψεων στον Ελλαδικό χώρο θα πρέπει να εντάσσεται και να ισχυροποιεί τη θέση της χώρας μας σε ένα ευρύτερο πλαίσιο άσκησης πολιτιστικής διπλωματίας.

Παλαιότερα άρθρα: