Σαν σήμερα 23 Μαρτίου

vemanf
Διαβάστε επίσης

Σαν σήμερα, στις 23 Μαρτίου του 1905, ξεσπά η Επανάσταση του Θερίσου, υπό την ηγεσία του Ελευθέριου Βενιζέλου. Η επανάσταση επιδίωκε την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα και ένα πιο δημοκρατικό τρόπο διακυβέρνησης του νησιού και στρεφόταν εναντίον της εξουσίας του Ύπατου Αρμοστή της Κρητικής Πολιτείας πρίγκιπα Γεώργιου ΙΙ.

Μετά από μια σειρά διαδοχικών επαναστάσεων των κρητικών με αίτημα την ένωση με το νεοσύστατο ελληνικό κράτος (το 1841, το 1858, το 1889,το 1895 και τέλος το 1897), στις αρχές του 19ου αιώνα η Κρήτη αποτελούσε αυτόνομο κράτος, υπό την εποπτεία της Πύλης και υπό την προστασία των Μεγάλων Δυνάμεων, οι οποίες ήταν αντίθετες στην Ένωση του νησιού με την Ελλάδα. Υπό το όνομα Κρητική Πολιτεία, το μόρφωμα αυτό διοικούνταν από τον Πρίγκιπα Γεώργιο ΙΙ, με πρωθυπουργό τον Ελευθέριο Βενιζέλο, ενώ στο νησί στρατοπέδευαν στρατιωτικά σώματα των Μεγάλων Δυνάμεων.

Η ρήξη μεταξύ του Γεωργίου και του Βενιζέλου ήρθε το 1901, όταν διαφώνησαν τόσο για τη μελλοντική ένωση του νησιού με την Ελλάδα όσο και για την εξωτερική πολιτική της Κρητικής Πολιτείας. Ο Βενιζέλος και οι οπαδοί του διεξήγαγαν για τέσσερα χρόνια πολιτικό αγώνα, το 1905 όμως αποφασίστηκε η ένοπλη εξέγερση εναντίον των αρχών της Κρητικής Πολιτείας.

Το Φεβρουάριο του 1905 ο Βενιζέλος κάλεσε στο Θέρισσο 17 οπλαρχηγούς της Κρήτης, μαζί με τους οποίους συγκεντρώθηκε και μια δύναμη περίπου 300 ενόπλων. Το Θέρισσο επιλέχθηκε λόγω της στρατηγικής του θέσης και της φυσικής του οχύρωσης. Μέσα σε είκοσι μέρες είχε συγκεντρωθεί στον επαναστατικό θύλακα μια δύναμη 7.000 ανδρών, οι οποίοι, αν και δεν ήταν καλά οπλισμένοι, μπόρεσαν να αντέξουν τις επιθέσεις της Κρητικής Χωροφυλακής οχυρωμένοι στο φαράγγι της περιοχής.

Από το Θέρισσο ο Βενιζέλος διακήρυξε ότι δεν θα μπορούσε να γίνει η ένωση με την Ελλάδα όσο παρέμενε επικεφαλής της Κρητικής Πολιτείας ο ενδοτικός προς τις Μεγάλες Δυνάμεις Γεώργιος ΙΙ. Επίσης στο Θερισο ιδρύθηκε προσωρική κυβέρνηση, η οποία μάλιστα τύπωσε δικά της γραμματόσημα, όπως και εφημερίδα.

Ο Γεώργιος προκήρυξε εκλογές για τις 24 Απριλίου, προκειμένου να εκλεγεί μια νεά κρητική αντιπροσωπεία, από τις οποίες οι επαναστάτες του Θέρισσου αποφάσισαν να απέχουν. Εν τέλει, η νέα κρητική αντιπροσωπεία ψήφισε υπέρ της ένωσης του νησιού με την Ελλάδα και σταδιακά η πλειονότητα των κρητών αντιπροσώπων πέρασε με το μέρος του Βενιζέλου. Ο Γεώργιος κηρύσσει στρατιωτικό νόμο στο νησί, όμως οι δυνάμεις που έχει στη διάθεση του αριθμούν μόνο 1.100 χωροφύλακες. Στις αρχές Αυγούστου δέχεται ενίσχύσεις από τη Ρωσία, η οποία στέλνει ένα πλοίο για να βοηθήσει τον Γεώργιο να καταστείλει την εξέγερση.

Το Νοέμβριο η Επανάσταση λήγει με μερική νίκη του Βενιζέλου, καθώς δεν γίνεται η Ένωση, αλλά οι επαναστάτες λαμβάνουν αμνηστεία και φεύγουν για την Ελλάδα. Οι εντάσεις στο νησί συνεχίζονται και στις 25 Σεπτεμβρίου του 1906 ο Γεώργιος εγκαταλείπει οριστικά το νησί, για να τον διαδεχθεί ο Αλέξανδρος Ζαΐμης. Ο δρόμος για την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα έχει πλέον ανοίξει, ενώ ξεκινάει και μια σημαντική πολιτική σταδιοδρομία για τον Ελευθέριο Βενιζέλο.

Σαν σήμερα, το 1842 φεύγει από τη ζωή ο γάλλος συγγραφέας Σταντάλ.

Το 1900 έρχεται στη ζωή ο γερμανός ψυχολόγος και κοινωνιολόγος Έριχ Φρόμ.

Το 1910 γεννιέται ο ιάπωνας σκηνοθέτης του κινηματογράφου Ακίρα Κουροσάβα, ενώ φεύγει από τη ζωή ο γάλλος φωτογράφος, δημοσιογράφος και συγγραφέας Ναδάρ.

Το 1912 γεννιέται ο γερμανός φυσικός και μηχανικός Βέρνερ Φον Μπράουν, από τους πρωτοπόρους της δημιουργίας των πυράυλων.

Το 1922 έρχεται στη ζωή ο ιταλός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός Ούγκο Τονιάτσι.

Το 1936 έρχεται γεννιέται ο εικαστικός καλλιτέχνης Γιάννης Κουνέλης.

Το 1937 γεννιέται ο τραγουδιστής Σταμάτης Κόκοτας.

Το 1942 έρχεται στη ζωή ο αυστριακός σκηνοθέτης Μίκαελ Χάνεκε.

Το 1944 γεννιέται ο άγγλος συνθέτης και πιανίστας Μάικλ Νάιμαν.

Το 2007 φεύγει από τη ζωή ο πολιτικός Γρήγόρης Φαράκος.

Το 2011 φεύγει από τη ζωή η αμερικανή ηθοποιός Ελίζαμπεθ Τέιλορ.

Παλαιότερα άρθρα: